Mùa hè là thời điểm thuận tiện để bắt đầu niềng răng cho con: không vướng lịch học, dễ xếp các buổi khám, chụp phim, gắn khí cụ, và con có vài tuần làm quen với cảm giác ê, vướng trước khi vào năm học mới. Tuy vậy, việc đưa con đi khám chỉnh nha nên diễn ra sớm hơn thời điểm niềng; Hiệp hội Chỉnh nha Hoa Kỳ (AAO) khuyên trẻ nên được khám chỉnh nha lần đầu vào khoảng 7 tuổi. Không phải trẻ nào khám lúc 7 tuổi cũng cần niềng ngay; bác sĩ sẽ cho biết nên can thiệp sớm hay chờ.
Biên soạn: đội ngũ bác sĩ Nha khoa Greenfield
Vì sao nên khám chỉnh nha sớm
Ở khoảng 7 tuổi, trẻ đã có răng hàm vĩnh viễn đầu tiên và các răng cửa vĩnh viễn bắt đầu mọc. Bác sĩ có thể nhận ra sớm những vấn đề như hàm trên hẹp, cắn chéo, khớp cắn ngược, răng mọc chen chúc hay thói quen mút tay, thở miệng, đẩy lưỡi.
Một số vấn đề xử lý khi xương hàm còn đang phát triển sẽ thuận lợi hơn, ví dụ nong hàm trên khi hàm hẹp. Nhiều trường hợp khác chỉ cần theo dõi định kỳ và niềng khi răng vĩnh viễn đã mọc gần đủ, thường ở tuổi thiếu niên.
Vì sao nhiều gia đình chọn mùa hè
| Lý do | Giải thích |
|---|---|
| Lịch linh hoạt | Buổi khám đầu, chụp phim, lấy dấu, gắn khí cụ đều cần thời gian; mùa hè không phải xin nghỉ học |
| Kịp làm quen | Vài ngày đầu thường ê, nói hơi vướng, ăn chậm; con có thời gian thích nghi trước khi đi học lại |
| Tạo thói quen vệ sinh | Có thời gian học cách chải răng quanh mắc cài, dùng bàn chải kẽ, tăm nước, hoặc thói quen đeo và vệ sinh khay |
| Bố mẹ có thời gian đi cùng | Các buổi đầu nên có bố mẹ để nghe hướng dẫn và cùng quyết định |
| Gia đình ở xa | Với con em Việt kiều về nước dịp hè, đây là lúc bắt đầu thuận lợi nhất |
Mùa hè thuận tiện, nhưng không phải điều kiện bắt buộc. Nếu bác sĩ thấy cần can thiệp sớm, không nên chờ đến hè năm sau.
Chọn loại niềng nào cho con
| Khay trong suốt (Invisalign) | Mắc cài kim loại | Mắc cài sứ | |
|---|---|---|---|
| Nhìn thấy | Gần như không | Rõ | Ít hơn kim loại |
| Tháo lắp | Có; tháo khi ăn, đánh răng | Không | Không |
| Phụ thuộc ý thức của con | Rất nhiều | Ít | Ít |
| Ăn uống | Ăn bình thường khi tháo khay | Kiêng đồ cứng, dai, dính | Kiêng đồ cứng, dai, dính |
| Vệ sinh | Dễ hơn | Cần cẩn thận | Cần cẩn thận |
Với trẻ còn nhỏ hay quên, mắc cài có ưu điểm là "không thể quên đeo". Với thiếu niên có ý thức tốt, khay trong suốt giúp vệ sinh dễ hơn và ít ảnh hưởng đến sinh hoạt, thể thao. Bác sĩ sẽ tư vấn dựa trên tình trạng răng, khả năng hợp tác của con và mong muốn của gia đình.
Bố mẹ cần chuẩn bị gì
- Khám tổng quát trước: trám sâu răng, lấy cao răng. Không niềng khi đang có sâu răng hay viêm lợi.
- Nói chuyện với con: giải thích vì sao cần niềng, việc đeo khay hay giữ vệ sinh là trách nhiệm của con. Trẻ hiểu lý do sẽ hợp tác tốt hơn.
- Chuẩn bị dụng cụ: bàn chải lông mềm, bàn chải kẽ, tăm nước nếu có, sáp chỉnh nha để che mắc cài cọ môi, hộp đựng khay.
- Đồ ăn mềm cho vài ngày đầu: cháo, súp, trứng, sữa chua, hoa quả mềm.
- Máng thể thao nếu con chơi bóng, võ; xem máng bảo vệ răng.
Trong năm học
- Tái khám theo hẹn; với mắc cài thường là mỗi vài tuần, có thể xếp vào cuối tuần.
- Mang theo bàn chải nhỏ đến trường để chải sau bữa trưa.
- Với khay, con cần mang hộp đựng và không gói khay trong giấy ăn khi ăn ở trường.
- Báo bác sĩ nếu mắc cài bong, dây đâm vào má hoặc mất khay.
Sau khi niềng xong, con cần đeo hàm duy trì; đọc hàm duy trì dùng được bao lâu.
Niềng răng cho trẻ tại Nha khoa Greenfield
BS. Trần Thị Giang chỉnh nha cho trẻ em và người lớn; BS. Tạ Hồng Nhung (Platinum Invisalign Provider) phụ trách các ca chỉnh nha và khớp cắn. Chi phí và thời gian điều trị phụ thuộc tình trạng của từng trẻ; phòng khám gửi kế hoạch và dự trù bằng văn bản sau khi khám và chụp phim.
Hỏi đội ngũ tư vấn về thẻ thành viên Family Gleam nếu cả nhà cùng khám răng. Xem niềng răng, đặt lịch hoặc nhắn Zalo 0906 621 988. Gia đình ở nước ngoài có thể xem về nước làm răng.
Câu hỏi thường gặp
Con mấy tuổi thì nên niềng? Nên khám chỉnh nha lần đầu khoảng 7 tuổi. Thời điểm niềng tuỳ từng trẻ: có trẻ cần can thiệp sớm, nhiều trẻ chờ đến khi răng vĩnh viễn mọc gần đủ.
Niềng răng có đau không? Thường chỉ ê, căng vài ngày sau khi gắn khí cụ hoặc chỉnh dây, đổi khay. Ăn mềm và dùng thuốc giảm đau thông thường theo hướng dẫn nếu cần.
Niềng mất bao lâu? Tuỳ mức độ lệch lạc và loại khí cụ, thường tính bằng năm. Bác sĩ sẽ ước tính sau khi khám và chụp phim.
Có phải nhổ răng khi niềng không? Không phải ca nào cũng cần. Nếu răng chen chúc nhiều, bác sĩ có thể chỉ định nhổ để tạo chỗ; điều này sẽ được giải thích rõ trước khi làm.
Niềng có ảnh hưởng việc học không? Vài ngày đầu con có thể hơi khó chịu khi nói và ăn. Bắt đầu vào dịp hè giúp con qua giai đoạn này trước khi đi học.
Nguồn tham khảo
- American Association of Orthodontists, "When should my child see an orthodontist?". https://aaoinfo.org/whats-trending/when-should-my-child-see-an-orthodontist/
- NHS (Anh), "Orthodontics". https://www.nhs.uk/conditions/orthodontics/
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế thăm khám trực tiếp.
