Khi niềng mắc cài, bạn vẫn ăn được hầu hết các món quen thuộc, miễn là cắt nhỏ, nhai bằng răng hàm và tránh ba nhóm: đồ cứng phải cắn mạnh (đá, hạt, xương, kẹo cứng), đồ dai (bánh đa, mực khô, thịt bò khô) và đồ dính (kẹo dẻo, kẹo lạc, kẹo cao su). Với Invisalign, bạn tháo khay khi ăn nên ít phải kiêng món hơn, nhưng phải chải răng trước khi đeo lại và chỉ uống nước lọc khi đang đeo khay. Vài ngày đầu sau khi gắn mắc cài hoặc thay dây, thay khay, nên ăn mềm vì răng sẽ ê.
Biên soạn: đội ngũ bác sĩ Nha khoa Greenfield
Vì sao phải chọn món khi niềng
- Tránh bung mắc cài, cong dây: mỗi lần bung mắc cài là thêm một buổi hẹn sửa và răng có thể đi chậm lại.
- Tránh sâu răng, viêm lợi: thức ăn dễ giắt quanh mắc cài; đồ ngọt, dính bám lâu làm tăng nguy cơ đốm trắng mất khoáng quanh mắc cài.
- Đỡ ê răng: những ngày đầu sau khi chỉnh, đồ mềm giúp bạn ăn đủ bữa.
Nên ăn và nên tránh
| Nhóm | Nên chọn | Nên tránh hoặc sơ chế lại |
|---|---|---|
| Tinh bột | Cơm, cháo, phở, bún, mì, bánh cuốn, bánh mì mềm xé nhỏ | Bánh mì vỏ cứng cắn trực tiếp, bánh đa nướng, cơm cháy |
| Đạm | Cá, trứng, đậu phụ, thịt băm, thịt hầm mềm, gà xé | Gặm xương, sườn, cánh gà; thịt bò khô, mực khô |
| Rau củ | Rau luộc, canh, củ hấp mềm | Cà rốt sống, củ đậu cắn nguyên miếng (cắt lát mỏng thì được) |
| Trái cây | Chuối, đu đủ, xoài chín, dưa hấu, táo và lê cắt miếng nhỏ | Cắn trực tiếp táo, ổi nguyên quả; ngô gặm cả bắp |
| Ăn vặt | Sữa chua, phô mai, bánh flan, chè mềm ít đường | Hạt dưa, lạc rang, kẹo cứng, kẹo dẻo, kẹo cao su, bỏng ngô |
| Đồ uống | Nước lọc, sữa không đường | Nước ngọt, trà sữa nhấp cả ngày; nhai đá |
Những món quen thuộc, ăn thế nào cho an toàn
- Bánh mì: xé hoặc cắt miếng nhỏ, nhai bằng răng hàm, không cắn bằng răng cửa.
- Bánh chưng, xôi: ăn lượng vừa, cắt nhỏ; chải răng kỹ sau ăn vì nếp dễ bám quanh mắc cài.
- Gà rán, sườn: gỡ thịt khỏi xương rồi mới ăn.
- Ngô: tách hạt ra khỏi bắp.
- Hải sản: tách vỏ cua, ốc bằng dụng cụ, không cắn bằng răng.
Những ngày mới gắn mắc cài hoặc thay dây, thay khay
Răng thường ê trong vài ngày. Gợi ý thực đơn:
- Sáng: cháo thịt băm, trứng hấp hoặc cháo yến mạch với chuối.
- Trưa: cơm nát hoặc bún mềm với cá kho, đậu phụ sốt cà chua, canh rau.
- Tối: súp gà, khoai lang hoặc khoai tây nghiền, rau luộc mềm.
- Ăn phụ: sữa chua, sinh tố ít đường, bánh flan.
Đồ lạnh như sữa chua, sinh tố mát có thể giúp dịu ê. Nếu mắc cài hoặc dây cọ vào má gây loét, dùng sáp nha khoa bọc lại và báo bác sĩ nếu không đỡ.
Nếu bạn niềng Invisalign
- Luôn tháo khay khi ăn và khi uống bất cứ thứ gì không phải nước lọc.
- Chải răng hoặc ít nhất súc miệng kỹ trước khi đeo khay lại, để thức ăn và đường không bị giữ sát răng.
- Mang theo hộp đựng khay; không gói khay trong khăn giấy (rất dễ bị vứt nhầm).
- Không để khay ngoài quá lâu: tổng thời gian đeo nên đạt 20–22 giờ mỗi ngày. Xem thêm niềng Invisalign mất bao lâu.
Giữ răng sạch khi niềng
- Chải răng sau mỗi bữa ăn nếu có thể, với kem có fluor.
- Dùng bàn chải kẽ và chỉ nha khoa có đầu cứng (hoặc tăm nước) để làm sạch dưới dây cung.
- Mang theo bộ vệ sinh nhỏ khi đi làm, đi học.
- Khám và lấy cao răng theo lịch bác sĩ hẹn.
Để biết thêm về dinh dưỡng chung cho răng, đọc bài ăn gì để răng chắc khoẻ.
Niềng răng tại Nha khoa Greenfield
Khi bắt đầu niềng tại Nha khoa Greenfield, bạn được hướng dẫn cách ăn uống, vệ sinh và xử lý các sự cố thường gặp như bung mắc cài, dây đâm má. Chi phí niềng tuỳ phương pháp và mức độ phức tạp; phòng khám gửi kế hoạch và báo giá bằng văn bản sau khi khám.
- Xem dịch vụ niềng răng hoặc đặt lịch khám.
- Nhắn Zalo hoặc gọi 0906 621 988 (8:00–18:00 hằng ngày).
- Địa chỉ: 95 Trung Hoà, phường Yên Hoà, Hà Nội.
Câu hỏi thường gặp
Bung một mắc cài có cần đến phòng khám ngay không? Không phải cấp cứu, nhưng hãy nhắn phòng khám để được hẹn gắn lại sớm. Nếu dây hoặc mắc cài đâm vào má, dùng sáp nha khoa bọc tạm.
Niềng răng có được uống cà phê, trà không? Được. Với mắc cài, hạn chế đường và súc miệng sau khi uống. Với Invisalign, tháo khay khi uống vì cà phê, trà có thể làm khay đổi màu và đường bị giữ sát răng.
Có được nhai kẹo cao su khi niềng không? Không nên với mắc cài vì kẹo dính vào dây và mắc cài. Với Invisalign, không nhai kẹo khi đang đeo khay.
Ăn uống thế nào sau khi siết răng để đỡ đau? Ăn mềm, nguội hoặc mát trong 2–3 ngày đầu, cắt nhỏ thức ăn. Có thể dùng thuốc giảm đau thông thường theo hướng dẫn nếu cần.
Nguồn tham khảo
- British Orthodontic Society. Patient information: looking after your braces. https://www.bos.org.uk/
- NHS. Orthodontics. https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/orthodontics/
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế thăm khám trực tiếp.
