Giấc ngủ & hô hấp
Thuốc giảm cân và ngưng thở khi ngủ: vai trò của khí cụ đeo trong miệng
Một loại thuốc giảm cân được phê duyệt cho ngưng thở khi ngủ là một bước tiến thực sự với người bị béo phì. Đây không phải là phương pháp điều trị dành cho tất cả những người bị ngưng thở khi ngủ, và thuốc hoạt động song song với các lựa chọn khác chứ không thay thế chúng.
Bài viết của đội ngũ lâm sàng Greenfield Dental
Vào tháng 12 năm 2024, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã phê duyệt tirzepatide (bán dưới tên Zepbound) cho chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA) mức độ trung bình đến nặng ở người trưởng thành bị béo phì. Kể từ đó, nhiều bệnh nhân băn khoăn, điều hoàn toàn dễ hiểu, là liệu một mũi tiêm có thể thay thế CPAP hoặc khí cụ đeo trong miệng hay không.
Với người trưởng thành bị béo phì và OSA mức độ trung bình đến nặng, thuốc giảm cân giờ đây có thể là một phần của kế hoạch điều trị. Thuốc không phù hợp với người không béo phì, và có thể được kết hợp với CPAP hoặc khí cụ đeo trong miệng. Mỗi khi cân nặng của bạn thay đổi đáng kể, bác sĩ chuyên khoa giấc ngủ có thể muốn kiểm tra lại.
Dưới đây là phạm vi của quyết định phê duyệt, những ai không nằm trong đó, và vai trò của khí cụ đeo trong miệng do nha sĩ chế tác.
Thuốc được phê duyệt cho điều gì và dành cho ai
The FDA approved tirzepatide on 20 December 2024 for moderate to severe OSA in adults with obesity, to be used together with a reduced-calorie diet and increased physical activity. The approval was based on the SURMOUNT-OSA trials, published in the New England Journal of Medicine in 2024, which studied adults with obesity and moderate to severe OSA.
Tirzepatide tác động lên cảm giác thèm ăn và quá trình chuyển hoá. Tác dụng của thuốc đối với ngưng thở khi ngủ chủ yếu đến từ việc giảm cân: ít mô mềm quanh đường thở hơn đồng nghĩa với việc đường thở ít bị chèn ép hơn khi cổ họng giãn ra trong lúc ngủ. Đây là thuốc kê đơn, có tác dụng phụ và các lưu ý riêng, do bác sĩ của bạn theo dõi. Tình trạng sẵn có và các chỉ định được phê duyệt khác nhau giữa các quốc gia, vì vậy hãy hỏi bác sĩ của bạn về quy định tại nơi bạn sinh sống.
Giảm cân làm giảm áp lực lên đường thở từ bên ngoài vào trong. Tuy nhiên, giảm cân không thay đổi kích thước của khung xương bao quanh đường thở.
Thuốc không phù hợp với ai
Quyết định phê duyệt áp dụng cho người trưởng thành bị béo phì. Nhiều người bị ngưng thở khi ngủ không thuộc nhóm này, và điều đó đặc biệt đáng lưu ý ở Việt Nam cũng như khắp Đông Á.
In the Vietnamese EPSASIE study (Duong-Quy et al., 2018), 8.5% of adults had an AHI above 5 and 5.2% had an AHI above 15, in a population with an average BMI of 21.6. A comparison of Chinese and Caucasian patients with OSA (Lee et al., 2010) found more skeletal restriction, such as shorter jaws, in the Chinese patients at the same severity. For a slim person whose airway is narrowed mainly by jaw structure, a weight-loss medicine is unlikely to be the answer. Read more in why slim people get sleep apnea.
Một loại thuốc điều trị béo phì sẽ giúp ích cho chứng ngưng thở khi ngủ do béo phì. Đó không phải là viên thuốc chung cho mọi trường hợp ngưng thở khi ngủ.
Vai trò của khí cụ đeo trong miệng
An oral appliance, or mandibular advancement device, holds the lower jaw slightly forward during sleep. Guidelines from the AASM and AADSM (2015) place it as an option for simple snoring and for adults with OSA who cannot tolerate CPAP or prefer an alternative. The European Respiratory Society (2021) considers CPAP and oral appliances broadly comparable in mild to moderate OSA, with CPAP favoured as severity rises. Our guide to oral appliance vs CPAP covers the trial evidence.
Các lựa chọn có thể phối hợp với nhau như thế nào
Chỉ là các tình huống minh hoạ. Bác sĩ chuyên khoa giấc ngủ sẽ quyết định điều trị cho bạn sau khi bạn thực hiện đo giấc ngủ.
| Tình huống | Vai trò có thể có của khí cụ đeo trong miệng |
|---|---|
| Béo phì và OSA mức độ trung bình đến nặng, bắt đầu dùng thuốc giảm cân | Có thể được dùng song song hoặc thay cho CPAP trong lúc cân nặng thay đổi, nếu bác sĩ đồng ý |
| Không béo phì; đường thở hẹp chủ yếu do cấu trúc xương hàm | Thuốc giảm cân khó có khả năng phù hợp; khí cụ có thể là một lựa chọn chính trong OSA mức độ nhẹ đến trung bình |
| OSA mức độ nặng | CPAP thường được ưu tiên; có thể cân nhắc khí cụ nếu không thể sử dụng CPAP |
| Sau khi giảm cân đáng kể | Kiểm tra lại trước; khí cụ có thể cần điều chỉnh lại, hoặc phương pháp điều trị có thể thay đổi |
Vì sao cần kiểm tra lại sau khi cân nặng thay đổi
Giảm một lượng cân đáng kể có thể làm thay đổi mức độ nặng của chứng ngưng thở khi ngủ. Điều này cũng có thể thay đổi hiệu quả của phương pháp điều trị hiện tại: áp lực CPAP có thể cần điều chỉnh, và khí cụ đeo trong miệng có thể cần đưa hàm ra trước nhiều hơn hoặc ít hơn.
Không thể đánh giá đáng tin cậy việc cải thiện hay nặng thêm dựa vào cảm giác của bạn hoặc mức độ ngáy to hay nhỏ. Nếu bạn bắt đầu dùng thuốc giảm cân, giảm hoặc tăng cân đáng kể, hoặc nhận thấy triệu chứng quay trở lại, hãy hỏi bác sĩ chuyên khoa giấc ngủ xem có cần đo lại giấc ngủ hay không. Đừng tự ý ngưng CPAP hoặc khí cụ vì bạn đã giảm cân.
Chăm sóc răng miệng khi dùng thuốc giảm cân
Buồn nôn và nôn là một trong những tác dụng phụ đã biết của nhóm thuốc này, đặc biệt ở giai đoạn đầu. Axit dạ dày gây hại cho men răng. Một vài thói quen đơn giản sẽ giúp ích:
-
Sau khi nôn, hãy súc miệng bằng nước và chờ một lúc rồi mới đánh răng, để bạn không chà axit vào lớp men răng đang bị mềm.
-
Nhấp từng ngụm nước trong ngày nếu bạn thấy khô miệng, và hạn chế đồ uống có tính axit giữa các bữa ăn.
-
Dùng kem đánh răng có fluoride và duy trì khám răng định kỳ.
-
Nếu bạn đeo khí cụ trong miệng, hãy giữ khí cụ sạch sẽ và mang theo khi đi tái khám nha khoa, thường diễn ra vào khoảng tháng thứ 6 và 12, sau đó là mỗi năm một lần. Xem tác dụng phụ và theo dõi sau điều trị.
Đội ngũ đồng hành cùng bạn
Bác sĩ chuyên khoa giấc ngủ của bạn
Chẩn đoán OSA bằng đo giấc ngủ, quyết định phương pháp điều trị, kê đơn thuốc khi phù hợp và chỉ định các xét nghiệm theo dõi.
Nha sĩ của bạn
Kiểm tra xem răng, nướu và khớp hàm của bạn có thể hỗ trợ khí cụ hay không, chế tác và điều chỉnh khí cụ, đồng thời theo dõi khớp cắn của bạn theo thời gian. Nha sĩ không chẩn đoán ngưng thở khi ngủ và không kê đơn thuốc giảm cân.
Greenfield đang chuẩn bị một dịch vụ nha khoa về giấc ngủ phối hợp với các bác sĩ chuyên khoa giấc ngủ, do bác sĩ Ta Hong Nhung phụ trách. Dịch vụ này hiện chưa có. Nếu bạn có thắc mắc trong thời gian chờ đợi, hoặc muốn được thông báo khi dịch vụ mở, hãy nhắn cho chúng tôi qua WhatsApp.
Bài viết liên quan
Câu hỏi thường gặp
Thuốc tiêm giảm cân có thể thay thế CPAP hoặc khí cụ đeo trong miệng không?
Với một số người trưởng thành bị béo phì, giảm cân có thể làm giảm mức độ nặng của ngưng thở khi ngủ, nhưng việc đánh giá thuộc về bác sĩ chuyên khoa giấc ngủ của bạn thông qua việc đo lại giấc ngủ. Đừng tự ý ngưng phương pháp điều trị hiện tại.
Tôi không thừa cân. Tirzepatide có giúp ích cho chứng ngưng thở khi ngủ của tôi không?
Chỉ định được phê duyệt của thuốc cho ngưng thở khi ngủ áp dụng với người trưởng thành bị béo phì. Nếu đường thở của bạn hẹp chủ yếu do cấu trúc xương hàm, các phương pháp điều trị khác như CPAP hoặc khí cụ đeo trong miệng sẽ phù hợp hơn. Hãy hỏi bác sĩ chuyên khoa giấc ngủ của bạn.
Tôi có thể dùng khí cụ miệng trong khi đang dùng thuốc giảm cân không?
Có, hai phương pháp này có thể kết hợp nếu bác sĩ của bạn đồng ý. Vì sự thay đổi cân nặng có thể làm thay đổi cách khí cụ hoạt động, bạn nên chuẩn bị tinh thần cho việc điều chỉnh và kiểm tra lại trong suốt quá trình sử dụng.
Khí cụ của tôi có còn vừa khít sau khi tôi giảm cân không?
Giảm cân thường không làm thay đổi độ vừa khít của khí cụ với răng của bạn, nhưng có thể làm thay đổi mức độ cần đưa hàm ra phía trước. Nha sĩ của bạn sẽ điều chỉnh khí cụ và bác sĩ của bạn sẽ xác nhận hiệu quả bằng đo đa ký giấc ngủ.
Nguồn tham khảo
-
U.S. Food and Drug Administration. FDA approves first medication for obstructive sleep apnea (news release, 20 December 2024). fda.gov
-
Malhotra A, et al. Tirzepatide for the treatment of obstructive sleep apnea and obesity (SURMOUNT-OSA). N Engl J Med. 2024. doi.org/10.1056/NEJMoa2404881
-
Duong-Quy S, et al. Epidemiology of sleep apnea in Vietnam (EPSASIE). Rev Mal Respir. 2018. PubMed 29402642
-
Lee RWW, et al. Differences in craniofacial structures and obesity in Caucasian and Chinese patients with obstructive sleep apnea. Sleep. 2010. PubMed 20815189
-
Ramar K, et al. Clinical practice guideline for the treatment of obstructive sleep apnea and snoring with oral appliance therapy. J Clin Sleep Med. 2015. jcsm.aasm.org/doi/10.5664/jcsm.4858
-
Randerath W, et al. European Respiratory Society guideline on non-CPAP therapies for obstructive sleep apnoea. Eur Respir Rev. 2021;30:210200. doi.org/10.1183/16000617.0200-2021
Bài viết này chỉ cung cấp thông tin chung và không thay thế việc thăm khám trực tiếp.
Greenfield Dental, Hà Nội
Hotline / WhatsApp / Zalo
Địa chỉ
95 Trung Hoa, phường Yên Hoà, Hà Nội, Việt Nam
Giờ làm việc
Thứ Hai–Chủ Nhật, 8:00–18:00 (giờ Việt Nam, GMT+7)
Website
Trên báo chí
